Portal de Osakidetza

Osakidetza logotipoaren irudia

Orain logotipoaren irudia

euskadi.net logotipoaren irudia

Hemen zaude:
  1. Herritarrak
  2.  
  3. Osasuna
  4.  
  5. Bizimodu osasungarria
Osasuna

Kaixo, Osane naiz

Bila zabiltzan hori aurkitzen lagunduko dizut?

cerrar

Laguntzaile birtuala

Kaixo, Osane naiz
Laguntza behar duzu?

Imagen de Osane pensando
Powered by anboto
Egin iezaiozu zure galdera Osaneri

on
debug

Elikadura osasungarria

Organismoa fin funtzionatzen, sasoia ez galtzen edo bere onera ekartzen, eta gaixotzeko arriskua murrizten laguntzen diguna da elikadura osasungarria.

Gure bizitzako etapetan aurrera egin ahala behar dugun energia emateko modukoa ez ezik, denetarikoa eta ondo orekatua behar du izan.

Hau da, gure organismoak behar dituen nutriente osasuntsu guztiak eman behar ditu, eta neurri egokian, gainera; horregatik jan behar da denetik.

Pentsatu plater horretan eguneko otorduak planifika- tzeko, salbu eta osasun-arazo, alergia edo intoleran- tziaren bat dela-eta medikuaren agindu zehatzak ja- rraitu behar badituzu. badituzu.

Plater honetan adierazita daude elikadura osasun- garria lortzeko egunero jan behar diren elikagai-talde bakoitzaren proportzioak.

Erabili platera eredu gisa, eta saia zaitez hau egiten: egu- nean zehar jaten duzunaren erdia frutak eta barazkiak izan behar dira, laurden bat, zerea- lak edota patatak eta beste laurden bat, proteinak dituzten elikagaiak.

Kontuan izan mahaian esertzen zaren bakoitzean, etxean bertan edo jatetxean.

Kontuan izan mahaian esertzen zaren bakoitzean, etxean bertan edo jatetxean.

1. Fruituak eta barazkiak:

Plateraren erdia fruituz eta barazkiz bete ezazu.

Plateraren parte honetan zenbat eta kolore eta aukera gehiago, hobe. Aukeratu fruitu eta barazkizko ortzadarra egunero-egunero. Eta garaikoak badira, are hobeto.


2. Zerealak eta patatak:

Plateraren laurdena zerealez eta patataz bete ezazu. Patatak, naiz eta barazkiak izan, talde honetan sartuko ditugu karbohidrato kopuru handia daukatelako.

Arroza, oloa, garia edo beste zereal batzuk eta horien eratorriak (ogia, pasta etabar) jateko, hobe da zahidunak aukeratzea; hauek, zuntza dute eta idorreria, kolesterol altua, diabetesa eta minbizia saihesten lagunduko dizute.


3. Proteina askoko jakiak:

Proteina-iturri sanoz bete ezazu plateraren beste laurdena. Onen-onenak hegaztiak eta arrainak (arrain zuriak nahiz urdinak), lekak eta fruitu lehorrak dituzu. Denetarik jan astero, txandakatuz.

Lekaleak eta zerealak nahastuz gero (adibidez, dilistak edo garbantzuak, eta arroza), kalitate on-oneko proteinak jango dituzu.

Osasun-arazorik ez baduzu, egunean arrautza bat ere badaukazu jaterik.

Esnea eta esnekiak, alegia, gazta eta jogurtak, egunero. Gaingabetuak edo erdi-gaingabetuak are hobeto.

Haragi gorria, gizen askokoa edo prozesatua (urdaila, hestebeteak, saltxitxak…) eta gazta koipetsuak gutxi jan.


4. Olioak eta koipeak:

Janaria prestatzean, mahaian, entsaladetan edo ogi xigortuak jatean, hobe duzu oliba-olioa erabili, eta “birjina” bada (birfindu gabea), are eta hobe.

Gurina eta margarina ahal duzun gutxien erabili.


5. Ura:

Edateko, nagusiki ura. Freskagarri gasdunak eta edari gozoak ahalik eta gutxien. Eta tea edo kafea hartzekotan ere, azukre gutxi botata.


6. Gatza:

 

Gure gorputzak, behar bezala funtzionatzeko, gatz-kantitate oso txikia baino ez du behar, kafe-koilarakada baten baliokidea egunean, asko jota.

Koilarakada horretan, janariari gehitzen diozun gatzaz gain, jakiek berez duten gantza sartuko litzateke. Kontuan hartu produktu ultraprozesatuak gehienek gatz piloa dutela (hestekiak, salda egiteko pastillak, saltsak, kontserbak, gaztak, etabar); eta, horrenbestez horrelako gehiegi hartuz gero, baliteke egunero behar duzun baino gantz gehiago hartzea.

Gatza botatzen duzunean, ez hartu zuzenean gatzontzitik. Bota ezazu lehenengo zure eskura; horrela, erabiltzen duzun kantitateaz ohartuko zara.

Elikagaiei gatzik bota ez, baina haien zaporea areagotu nahi baduzu, hauek erabil ditzakezu: ozpina, limoia, belar aromatikoak (albaka, ezkaia, oreganoa), espeziak (piperbeltza, piperrautsa, azafraia), olio mazeratuak, eta abar.

Etxean, erabili beti gatz iodatua.

Erosketak egiterakoan...

Erosketak egitera zoazenean, begiratu jakien etiketari, eta koipe, azukre eta gatz gutxi dutenak hartu beti. “Pixkat hidrogenatua” jartzen duen produkturik ez erosi ahal baduzu, organismorako txarrak dira-eta.

 

 

Murriztu:

> Elikagai frijituen kontsumoa. Hobe beste metodo batzuk erabiltzea: egosita, plantxan, lurrunetan egosita, parrillan edo labean prestatuta.

> Aurrez prestatutako jakiak, berotu eta jateko prest daudenak (pizzak, haragia edo arraina arrailetan pasa- tuta, kroketak, eta abar); gatz, azukre, gantz ase eta kolesterol ugari dute.

> Aperitibo gaziak (gatza duten patatak, fruitu leho- rrak), gatz ugari baitute. (gatza duten patatak, fruitu lehorrak), gatz ugari baitute.


> Opil industrialak (gailetak, pastak, pastelak, eta abar); bihotzerako osasungarriak ez diren gantz eta azukre ugari dute eta.

Azken aldaketako data:


Euskadi, auzolana