CSUR Orbita-deskonpresioa tiroideko patologian

Zer da orbita-deskonpresioa tiroideko oftalmopatian?

Zer da tiroideko oftalmopatia?

Batez ere, tiroide hiperaktiboa duten pertsonek garatzen duten arazoa da, tiroideko gaixotasun autoimmune baten ondorioz.

Zergatik garatzen da gaixotasun hori?

Gaixotasun autoimmunea da (immunitate- edo gorputzaren defentsa-sistemarena), hau da, tiroide-guruinaren aurka zuzendutako antigorputzek eta zelulek eragindako gaixotasuna, bai eta begien inguruan eta atzean (orbita) dauden ehunen kontra zuzendutakoek ere.

Gehienetan ezezagunak diren arrazoiengatik, immunitate-sistemak ez ditu ehun horiek berezkotzat hartzen, eta haien aurka zelulak eta substantziak sortzen ditu, hantura eta tamainaz handitzea eragiten diena. Gaixotasuna ohikoagoa da emakumeen artean gizonen artean baino, baina larriagoa izan ohi da azken horiengan, eta askotan aurrekariak daude familian, batez ere amaren familian. Badakigu erretzeak, modu pasiboan bada ere, gaixotasunaren bilakaera eragiten eta/edo larriagotzen duela, eta tratamendu-modalitate batzuei behar bezala ez erantzutea eragin dezakeela.

Gaixotasun hori duten pertsonen erdiek ere begietako sintomak garatzen dituzte, arinak gehienetan. Ehuneko txiki batean, sintomak moderatuak, larriak edo oso larriak izaten dira, eta tratamendua eskatzen dute.

Zer sintoma nabaritzen dira begietan?

Begietako sintomak, oro har, gaixotasuna diagnostikatu baino sei hilabete lehenago edo ondoren hasten dira, batzuetan tiroideko gaixotasuna baino askoz lehenago edo ondoren, baina, oro har, gehienez ere 5 urteko epean.

Begietako sintomak dituzten paziente batzuek ez dute inoiz hipertiroidismorik izaten edo arinki garatzen dute, eta oharkabean pasa daitezke. Begietako sintomen larritasuna ez dago lotuta hipertiroidismoaren larritasunarekin, baina tabako-kontsumoarekiko proportzionala da: zenbat eta kontsumo handiagoa, orduan eta larritasun handiagoa gaixotasunean eta erantzun okerragoa tratamenduari.

Hauek dira gaixotasunaren sintomak:

• Begietako narritadura-sentsazioa.
• Gorritasuna eta hantura.
• Malko-jario handiegia eta/edo lehortasun-sentsazioa.
• Betazalen hantura.
• Argiarekiko sentikortasuna, begi irtenak eta ikusmen bikoitza.

Begietako gaixotasun aurreratuenean, begien eta betazalen mugimendua gutxitu daiteke, begiak erabat itxi gabe egon daitezke, korneako ultzerak egon daitezke, eta kasurik larrienetan (bakanetan) itsutasun partziala edo erabatekoa izan daiteke, nerbio optikoaren konpresioagatik.

Begietako gaixotasuna diagnostikatzeko unean, hipertiroidismoaren sintoma klasikoak egon daitezke ala ez. Eta, halaber, tiroide-guruinaren funtzionamendua eraginkortasunez kontrolatu arren, sintoma horiek ager daitezke.

Prebenitu dezaket gaixotasun hau?

Tiroideko gaixotasuna eta horri lotutako begietako gaixotasuna ezin dira prebenitu. Hipertiroidismoa tratatzeko erabiltzen den iodo erradioaktibodun terapiak begiko gaixotasuna larriagotu dezake, erabiltzen den kasuen % 5era arte. Beraz, gaixotasun moderatua edo larria duten pazienteen kasuan, ahal den guztietan saihestu behar da.

Medikamentu antitiroideoen bidezko tratamenduak edo tiroideko kirurgiak, oro har, ez dio begietako gaixotasunari eragiten. Erretzaileek oftalmopatia garatzeko joera handiagoa dute ez-erretzaileek baino; hortaz, erretzeari uzten saiatu behar dute eskura dituzten bitarteko guztiak erabiliz. Kearekiko esposizioa ere saihestu behar da (erretzaile pasiboa), erretzearen eragin bera baitu.

Irakaskuntza

Graduko irakaskuntza-eskaintza

Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea: Oftalmologia (4. maila)

Graduondoko irakaskuntza- eskaintza

Aktiboki parte hartzen du espezialitateko barne-mediku egoiliarren (BAME) prestakuntzan, egoiliarren tutoreak barne. Osasun eta Kontsumo Ministerioaren akreditazioa oftalmologiako 2 espezialista prestatzeko urteko. Prestakuntza horrek 4 urteko iraupena du.

Gainera, beste ospitale batzuetatik (Osakidetza barrutik zein kanpotik) errotazioan datozen mediku egoiliarrak onartzen dira, patologia mota horien maneiua osatzeko.